Dobry finisz – czyli cyklinowanie i lakierowanie drewna

Drewno to materiał szlachetny, naturalny i wymagający starannego wykończenia. Służy ono nie tylko podkreśleniu urody, ale przede wszystkim chroni przed zniszczeniem.

Zazwyczaj posadzkę po ułożeniu cyklinuje się, a następnie zabezpiecza jej powierzchnię lakierem, olejem lub woskiem. Tych zabiegów nie wymagają jedynie drewniane elementy, które są fabrycznie wykończone i zabezpieczone. Jeszcze do niedawna fabryczne wykańczanie było zarezerwowane jedynie dla paneli. Dziś można już kupić tak zabezpieczone pojedyncze drewniane elementy warstwowe i lite.

Jeżeli jednak zdecydowaliśmy się na układanie posadzki z drewna, które nie było szlifowane i zabezpieczane fabrycznie, musimy je po ułożeniu wyszlifować przynajmniej trzykrotnie. Przed rozpoczęciem prac powierzchnię podłogi trzeba odkurzyć, bo piasek spowodowałby szybkie zużycie papieru ściernego. Pierwsze cyklinowanie powinno się odbywać ukośnie w stosunku do krawędzi elementów posadzki papierem ściernym o uziarnieniu 30 lub 36. Drugie wykonuje się wzdłuż przebiegających na deskach słojów papierem o numerach 40 lub 60. Trzecie – również wzdłuż słojów, tylko w przeciwnym kie-runku, papierem o uziarnieniu 80, 100 lub 120. Taki sposób cyklinowania umożliwia uzyskanie gładkiej powierzchni, bez zarysowań i śladów prowadzenia maszyny cykliniarskiej. Przed ostatnim szlifowaniem nie można zapomnieć o szpachlowaniu szczelin między deskami. Z reguły używa się do tego gotowej zaprawy szpachlującej lub takiej, której producent zaleca zmieszanie jej z pyłem powstałym podczas szlifowania.

Powierzchnia drewna po cyklinowaniu lub przeszlifowaniu może być zabezpieczona lakierem, olejem lub woskiem.

Do zabezpieczenia podłogi z desek zalecane są lakiery elastyczne, które przy zmieniającej się wilgotności mogą pracować na dużej powierzchni – najlepiej poliuretanowe, które mają także bardzo dobrą odporność na ścieranie i uszkodzenia mechaniczne. Dobre są również uretanowe i uretanowo-alkidowe. Lakier zawsze powinien być dobrany do gatunku drewna. Do zabezpieczania drewna drzew iglastych najlepsze są lakiery uretanowe i uretanowo-alkidowe. Przedtem trzeba jednak usunąć z drewna żywicę, przemywając je benzyną lub acetonem i miejsca torebek żywicznych wypełnić podkładem dostosowanym do lakieru. Drewna liściaste z reguły najlepiej zabezpieczać lakierami poliuretanowymi. Należy jednak upewnić się, czy dany gatunek nie wymaga dodatkowej ochrony przed działaniem lakieru. Tak jest w przypadku niektórych gatunków egzotycznych, a także krajowych. Na przykład na tak zwane kwaśne drewno zawierające garbniki (między innymi dębu) nie wolno bezpośrednio nanosić lakierów poliuretanowych. Przed lakierowaniem trzeba nałożyć podkład neutralizujący olejki eteryczne. Poza tym wśród egzotycznych gatunków drewna są spowalniające działanie utwardzaczy zawartych w lakierach, na przykład iroko i ipe. Na takie drewno najpierw musi być nałożony specjalny podkład do trudnych gatunków. Potem można zastosować lakier zalecany do określonego gatunku drewna.
Lakier całkowicie uszczelnia powierzchnię drewna. Z reguły nanoszone są dwie, trzy jego warstwy. Stosując odpowiedni rodzaj lakieru, możemy uzyskać posadzkę błyszczącą, półmatową, matową lub satynową. Podłoga lakierowana wymaga renowacji co kilka lat, zależnie od sposobu eksploatacji. Zazwyczaj jest to cztery, siedem lat. Zniszczoną posadzkę należy przeszlifować i ponownie polakierować. Codzienna pielęgnacja jest mało uciążliwa i ogranicza się do odkurzania i mycia środkami do pielęgnacji drewna lakierowanego rozprowadzanymi wilgotnym mopem. Oleje nadają się do zabezpieczania prawie wszystkich gatunków drewna. Wyjątkiem są te, które mają złogi krzemionki czy węglanu wapnia, na przykład doussie. Na takim drewnie pod wpływem działania oleju może powstać biała mydlana wydzielina. Ale dla tak zwanych tłustych gatunków drewna, na przykład ipe i jatoba, właśnie olej jest najlepszym zabezpieczeniem. Olejowanie może być wykonane na zimno lub na gorąco. O potrzebnej liczbie olejowań przesądza rodzaj preparatu i drewna.